کتاب اسناد تأسیس دانشگاه تهران در هفته کتاب بررسی شد/ ۶۵ سند تاریخی از روند شکلگیری دانشگاه تهران

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی رویداد، نشست تخصصی معرفی و بررسی کتاب «دانشگاه تهران؛ دوران تأسیس (به روایت اسناد وزارت امور خارجه، ۱۳۱۳-۱۳۲۰)» با همکاری خانه کتاب، انجمن ویراستاران و نشر همیشه برگزار شد. در این نشست، ابعاد تاریخی و پژوهشی کتاب و اهمیت اسناد در بازشناسی روند تأسیس دانشگاه تهران مورد بحث قرار گرفت.
اهمیت سندپژوهی در بازخوانی تاریخ
در ابتدای برنامه، مهناز مقدسی، دبیر انجمن صنفی ویراستاران، ضمن معرفی محورهای نشست، به انتشار کتاب و معرفی نویسنده و دیگر مهمانان پرداخت.
نخستین سخنران نشست، محسن روستایی، سندپژوه، معلم خط سیاق و فهرستنگار اسناد تاریخی و نسخ خطی و از پژوهشگران و کارشناسان ارشد اسناد تاریخی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران بود. او در سخنان خود به اهمیت اسناد در ثبت و بازخوانی رویدادهای تاریخی پرداخت و نقش بررسی اسناد در سنجش صحت و اعتبار روایتهای تاریخی را تشریح کرد.
روستایی برای روشن شدن تفاوت میان فعالیتهای تخصصی در حوزه اسناد، سه جایگاه را از یکدیگر تفکیک کرد. به توضیح او، سندپژوه به بررسی ویژگیهای فیزیکی و ظاهری سند، از جمله جنس کاغذ، نوع نگارش و خط، زمان نگارش، مهر و امضا، افتادگیها و میزان سلامت متن و کاغذ میپردازد و موضوع اصلی مطالعه او خود سند است. در مقابل، سندگر یا پژوهشگر متن سند، مسئولیت خواندن و شناسایی نوشتهها، استخراج اطلاعات و درک محتوای سند را بر عهده دارد. گروه سوم نیز پژوهشگرانی هستند که با گردآوری اسناد مرتبط، یک موضوع مشخص را از منظر تاریخی بررسی و مستند میکنند.
از باغ جلالیه تا شکلگیری دانشگاه تهران
بخش دیگری از ارائه روستایی به تاریخچه شکلگیری دانشگاه تهران اختصاص داشت. او در این بخش به موضوعاتی همچون ساخت دانشکده ادبیات، چرایی و چگونگی احداث مجسمه فردوسی و انتخاب محل دانشگاه پرداخت.
او توضیح داد که در دوران رضاشاه، باغ جلالی، محل پارک لاله کنونی، بهعنوان محل احداث دانشگاه تهران انتخاب شد و این زمین به دستور رضاشاه با مبلغ ۱۰۰ هزار تومان خریداری شد. طراحی دانشگاه نیز به آندره گدار، باستانشناس معروف فرانسوی، سپرده شده بود.
به گفته این پژوهشگر، فکر اولیه تأسیس دانشگاه تهران به سال ۱۳۰۵ بازمیگردد و در شکلگیری و احداث آن، افراد مختلفی مشارکت داشتند. همچنین در جریان این بحث، به طراحی سردر دانشگاه تهران توسط کوروش فرزامی اشاره شد.
تأکید بر ضرورت تطبیق دقیق اطلاعات تاریخی
پس از آن، هومن عباسپور، نایبرئیس انجمن ویراستاران و ویراستار، مصحح و نسخهپژوه، به ارزیابی محتوای کتاب پرداخت. او ضمن اشاره به برخی کاستیهای اثر، جنبههای مثبت آن را نیز بررسی کرد و بر ضرورت تحقیق و تطبیق دقیق نام آثار مکتوب، اسامی شخصیتهای مهم و واژگان تأکید کرد.
عباسپور همچنین اطلاعات تکمیلی درباره اسناد دانشگاه تهران ارائه داد و به پیشینه شکلگیری این دانشگاه از طریق گردهمآمدن چند نهاد آموزشی، از جمله دارالفنون، جندیشاپور و مدرسه نظامیه پرداخت. او در این بخش دانشگاه تهران را بهعنوان بزرگترین نهاد آموزشی ایران مورد توجه قرار داد.
روایت نویسنده از گردآوری و تدوین اسناد تأسیس دانشگاه
در ادامه، مهدی فقیه، نویسنده کتاب و دانشآموخته رشته تاریخ، دارای مدرک دکتری علوم سیاسی با گرایش مسائل ایران از دانشگاه تهران و مؤلف دو اثر «حواشی تاریخ» و «یادداشتهای تاریخی»، درباره چگونگی شکلگیری و تدوین کتاب توضیح داد.
این اثر به مناسبت نودمین سال تأسیس دانشگاه تهران و بر پایه اسناد نگهداریشده در وزارت امور خارجه تهیه شده است. فقیه در جریان پژوهش خود، اسناد مرتبط با راهاندازی دانشگاه تهران را از میان مجموعه اسناد موجود انتخاب و رونویسی کرده است.
مجموعه ارائهشده در کتاب شامل ۶۵ تصویر از اسناد تاریخی است که با رعایت ترتیب زمانی تنظیم شدهاند. این اسناد موضوعات متنوعی از جمله نامگذاری دانشگاه، تدوین نظامنامهها، تعیین برنامهها و دروس آموزشی، رشتههای تحصیلی، تشکیل کتابخانه و آزمایشگاه را در بر میگیرند.
۲۴۲۲۴۴



